Niedzica
Niedzica to wieś położona w województwie małopolskim, w powiecie nowatorskim, w gminie Łapsze Niżne, w obszarze pasma górskiego zwanego Pieninami Spiskimi. Jest to niewielka miejscowość zajmująca teren mniej więcej 20 km2 i posiadająca około 2000 mieszkańców. Ulokowana w 1209 roku z nadania króla Węgier, Andrzeja II, pozostała aż do 1920 roku w granicach Austro-Węgier. Obecnie stanowi atrakcyjny punkt wypoczynkowy na mapie południowo-wschodniej Polski, ze względu na obecność licznych zabytków, jeziora wraz z nowatorską konstrukcyjnie elektrownią wodną, czy bezpośrednie sąsiedztwo granicy ze Słowacją.
Zamek Niedzica
Średniowieczna warownia wzniesiona najpewniej na początku XIV wieku stoi na skale o wysokości bezwzględnej 566 metrów, jest zachowana niemal w całości. Najstarsza część zamku, to zamek górny, zbudowany z wapienia, uwieńczony wysoką, kwadratową basztą. Zamek górny posiada także kaplicę, część mieszkalną i głęboką na 90 metrów studnię umiejscowioną na dziedzińcu (niegdyś miała ona ponoć połączenie z Dunajcem). Na zewnątrz dojrzeć można ślady bramy prowadzącej do zamku od strony południowej, wraz z resztkami mostu zwodzonego. Atrakcją turystyczną jest niewielki loch, w którym podobno przebywał legendarny Janosik. Dolna część zamku jest otynkowana, zbudowana na przedzamczu gotyckiego poprzednika posiada aż trzy baszty, a jego mury wieńczy renesansowa attyka. Integralną częścią zamku w Niedzicy jest także zamek średni, w całości zagospodarowany przestrzenią mieszkalną. Zewnętrzny wizerunek zamku w Niedzicy uległ znacznej metamorfozie w latach 80. XX wieku, podczas budowy pobliskiej zapory wodnej. Dla turystów udostępniono zamek górny oraz średni włącznie z ekspozycją dotyczącą przede wszystkim historii budowli. Z dwóch tarasów podziwiać można panoramę okolicy – szczyty Tatr i Pienin, jezioro wraz z zaporą, oraz położony nieopodal Zamek Czorsztyn.
Zamek Czorsztyn
Powstał w 1350 roku z inicjatywy Kazimierza Wielkiego, w trosce o bezpieczeństwo na granicy z Węgrami. Często nawiedzany przez monarchów pełnił funkcję urzędową jako siedziba lokalnego starosty. Wielokrotnie miejsce to zapisało się na kartach historii – w 1598 roku zamek został zdobyty przez Olbrachta Łaskiego, w 1651 służył schronieniem przywódcy chłopskiej rebelii – Kostce Napieralskiemu. W 1795 roku uderzenie pioruna spowodowało rozległy pożar, który strawił zamek niemal doszczętnie. Przez cały XIX wiek pozostał w ruinie, by dopiero w 1992 roku poddać się remontom konserwatorskim przeprowadzonym przez Pieniński Park Narodowy. Obecnie oddane do zwiedzania zostały resztki murów obronnych wraz z dziedzińcem zamku dolnego, stamtąd, przez sień Baszty Baranowskiego turyści przechodzą do komnat zamku średniego, by następnie XVI-wieczną klatką schodową przejść na zamek górny, gdzie podobnie, jak na Zamku w Niedzicy obserwować można bogatą panoramę. Ostatnim punktem programu są zrekonstruowane piwnice warowni.
W obydwu zamkach funkcjonują małe punkty gastronomiczne serwujące ciepłe posiłki i napoje.
Jezioro Czorsztyńskie i zapora w Niedzicy
Główna zapora ziemna Czorsztyn-Niedzica to największy tego typu obiekt w Polsce, o wysokości 56 metrów i długości 404 metrów. Woda z jeziora czorsztyńskiego przepływa przez dwie sztolnie wprost do elektrowni wodnej wyposażonej w dwie turbiny, by następnie znaleźć ujście w Jeziorze Sromowieckim. Roczna suma energii pozyskiwanej w całkowicie naturalny sposób przez elektrownię w Niedzicy wynosi niemal 160 milionów kWh. Pomysłodawcą budowy zapory był prezydent RP Gabriel Narutowicz, jednak wdrożenie jego idei nastąpiło dopiero w latach 60. Pierwszy etap prac rozpoczęto w 1975 roku – zainicjowano wtedy budowę trzech czołowych zapór (zapora główna Czorsztyn-Niedzica, zapora Sromowce i zapora na potoku Niedziczanka). Zbiornik wyrównawczy zwany Jeziorem Sromowieckim oddano do użytku w 1994 roku, a zakończenie prac datuje się na rok 1997. Ironią losu nazwać można fakt zakończenia budowy zapory tuż przed spektakularną powodzią, mającą miejsce właśnie w tym roku – uratowała ona przed zalaniem ogromny teren, odpierając ponad połowę wzburzonych fal powodziowych. Decyzja o wprowadzeniu przedsięwzięcia pociągnęła za sobą konieczność zbudowania zastępczych osiedli dla mieszkańców, których domostwa zajmowały przeznaczony do likwidacji teren użytkowy, ponadto w trosce o florę i faunę egzystującą na tym obszarze wygospodarowano tak zwaną Ptasią Wyspę, miejsce, w którym ptaki zakładają swoje gniazda lęgowe, oraz Żabie Stawy, przeznaczone dla składających skrzek płazów. Część obiektu jest przygotowana dla zwiedzających, którzy za niewielką opłatą mogą poznać szczegóły powstawania zapory i elektrowni oraz obejrzeć zdjęcia i dokumenty dotyczące ich historii, a w pobliżu tamy znajduje się klubokawiarnia o sympatycznej nazwie Turbinka.
Możesz śledzić komentarze tego wpisu przy pomocy kanału RSS 2.0.
Możesz zostawić komentarz lub wysłać sygnał trackback ze swojego bloga.